गोधडी भाग २६: तद्रूपत

आजचा गोधडी चा तुकडा लोकसत्तेतील लेख “‘आज, आत्ता, इथे’” ह्यावर बेतलेला आहे.

तद्रूपत म्हणजेच एकाग्रता, तन्मयता, तंद्री. आपण रोज नाना गोष्टी करतो पण त्यातल्या किती गोष्टी करताना आपण संपूर्ण अनुभव घेतो किंवा किती गोष्टी आपण आकंठ बुडून करतो?

लेखातून…

“जॉन कोबाल्ट झिन या मानसशास्त्रज्ञाने तद्रूपतेवरील संशोधनातून असं दर्शवून दिलं की, जे लोक असे अनुभव वारंवार घेतात त्यांची रोजची प्रतिकारक्षमता अधिक बळकट असते. त्यांच्या हव्याशा भावनांमध्ये वाढ झालेली दिसते. इतकंच नाही तर स्मरण/आकलनासारख्या प्रक्रिया मेंदूतील ज्या भागांवर (ग्रे मॅटर) वर अवलंबून असतात त्यांच्या घनतेमध्येही वाढ झालेली आढळते. अशा व्यक्तींबाबत विध्वंसक वागणुकीची शक्यता जवळजवळ शून्यावर येते.”

“आपण फक्त निरीक्षण करायचं. काय मनापासून होतंय? काय लादलं जातंय? कशात निखळ आनंद आहे? कशाचं ओझं झटकावंसं वाटतंय? स्वत:ला कुठलीही लेबलं (दूषणं) न लावता अशा वेळी स्वत:चा स्वीकार करता येतो. आपल्या अधिकाधिक कृती जास्त निश्चितपणे ठरवून आणि ‘स्व-खुशीने’ होतात. (त्यात शारीरिक-मानसिक ताण असला तरीही!) किती तरी चाकोरीबाहेरच्या कल्पना ज्या मनात अंधूकपणे लपलेल्या असतात त्या आकार घ्यायला लागतात.”

थोडक्यात आपण आपल्याशी मैत्री वाढवावी. रोजची सर्व कामे आपणास आनंद देत नाही पण ह्या न त्या कारणाने काही गोष्टी करणे आपल्याला आवडते. त्या गोष्टी लहान का असेना पण वेगळा आनंद देतात. आपण कोणाच्या ही नकळत प्रफुल्लीत होतो. जेंव्हा हे रसग्रहण करणे वाढते तेंव्हा आपली एकाग्रता ही हळू हळू वाढू लागते. आपल्याला आपलाच हरवलेला सूर सापडतो. आणि मनावरचा ताण जावून आपण “या क्षणी ” जगायला शिकतो.

संदर्भ: http://www.loksatta.com/aajchepasaydan-news/amazing-facts-about-the-human-heart-1149078/

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.