Sad but amazingly creative

You can mimic a result, but not the creativity!

Turning pebbles into pictures of the war in Syria

These are depictions of the war in Syria – but they have been delicately composed with stones. They are the work of 52-year-old Syria-based artist and sculptor Nizar Ali Badr, who publishes pictures of his creations on Facebook.

Each piece tells a story, and the stone scenes seem to come alive.

Nizar has been passionate about stone art for a long time. Every day for the past 35 years, he has been going to the beach in Latakia to collect beautiful stones and pebbles of all shapes and sizes.

When the Syrian conflict erupted in 2011, Nizar saw tragedies unfolding – homes destroyed, families displaced, children killed. He began to re-create the things he saw in stone.

“I didn’t have a camera to record any of my work,” he said, in a phone interview from Latakia, Syria. “As soon as I finished, I looked at it for some time and then destroyed it to make a new one.”

Click the link for the whole news article

http://www.bbc.com/news/world-middle-east-39064088

Advertisements

Silent Sunday: Noooo

Yesterday was our Independence day. This morning after reading an article in “The Hindu” I asked myself “Are we really independent”?  And why was so?

The serene view of the Kodaikanal hills from the ‘Coaker’s Walk’ hides a tale of melancholy and everyday struggle.

‘Kodaikanal Won’t’, a groovy rap video released by the NGO Jhatkaa.org, is the latest social media anthem that highlights the popular outcry against the alleged mercury contamination in Kodaikanal by Hindustan Unilever’s thermometer factory.

In the UK, the permissible mercury level is 1mg/kg whereas the company wants a standard of 20-25mg/kg of soil here. By its own estimation, it let out 1.2 tonnes of mercury into the Pambar Shola forests. This is environmental colonialism,” says environment activist Nityanand Jayaraman,
The mainstream media had turned a blind eye to the pleas of the workers, says environmentalist Nityanand Jayaraman.

Thanks to Sofia Ashraf, the Chennai-based rapper for a YouTube video. ‘Kodaikanal Won’t’, a groovy rap video released by the NGO Jhatkaa.org, is the latest social media anthem.

Do watch this  “Kodiakanal Won’t”

http://www.youtube.com/watch?v=nSal-ms0vcI

References:

  1. http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/will-the-mist-lift-in-kodaikanal/article7544562.ece?homepage=true
  2. http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/how-the-kodaikanal-wont-video-went-viral/article7500019.ece

Timeline:

2001 TNPCB shuts down the HUL thermometer factory after sale of mercury contaminated glass to scrap dealers is detected. Health study of workers done
2003 Large amount of mercury scrap sent back to the U.S.
2006 Ex-employees move Madras High Court against Unilever. Health effects such as miscarriages, kidney and nervous system damages, mental disability in children etc. stated
2011 Committee constituted by Ministry of Labour concludes there was prima facie evidence of mercury-related ailments in workers
2015 Unilever CEO Paul Polman says he is determined to solve the issue after international focus following rap song

विचारांची गोधडी: “my space”

godhadi1या ना  त्या कारणाने वेगवेगळ्या वेळी आणि वेगवेगळ्या जागी,  आपण अनेक  विचार ऐकत, बघत किंवा वाचत असतो. त्यांची एक चित्र विचित्र गोधडी तयार होते. काही विचार पटतात तर काही नाही. काहीं बाबतीत आपण पुढे विचार करतो तर काही तेवढे पुरते ठेवतो. असेच काही विचार ज्यांनी मला विचार करायला लावले ते मांडत आहे.   त्यातील पहिला विचार किंवा गोधडी चा पहिला तुकडा आहे  “ज्याची त्याची स्पेस”.

  • नवरा बायकोचे जर एकमेका वर खरे प्रेम असेल तर त्यांना वेगळी अशी  “स्पेस” लागत नाही, असे कुठे वाचल्या सारखे आठवते. आणि हा विचार मनात खूप घोळत होता. हे बरोबर कि चूक कि दोन्ही हे समजत नव्हते. ते समजून घेण्यासाठी चा हा प्रयत्न.

‘Personal space’ हा शब्द हल्ली बऱ्याच वेळा कानी पडतो. सोबत जोडगोळी असतेच. ह्या असल्या गोष्टी म्हणजे “western world” चे चोचले. सुरवात करूया, स्पेस  पासून. ही स्पेस म्हणजे नक्की काय असते?

शाब्दिक अर्थात जरी स्पेस चा विचार केला तर असे दिसते कि, निसर्गाने space_2प्रत्येक जिवात, स्वतःच्या स्पेसची भावना अगदी जन्मतः  दिलेली आहे. ज्याला स्पेस मिळते, त्याची वाढ होते. फुलातून झाडातून हे दिसते. एका जातीची/ एका प्रकारची झाडे सुद्धा सारखी नसतात. याचे छान उदाहरण म्हणजे नारळाचे झाड. जी झाडे मोकळ्या जागेत लावली जातात, ज्यांच्या स्पेसच्या मध्ये, इतर झाडे किंवा वास्तू येत नाही ती झाडे सरळ वाढतात, गगनचुंबी होतात.  इतर झाडे मात्र सरळ न वाढता, त्या झाडा पासून किंवा वास्तू पासून लांब जातात. ज्या बाजूने सूर्याची किरणे जास्तजास्त मिळतील त्या बाजूस ती वाकतात. मोकळीक शोधत स्वतः साठी सूर्य किरणे गोळा करतात. फुलणाऱ्या गुलाबांची पण तीच तरह. जर अनेक फुले एकत्र असतील तर बाजूची नीट फुलतात. मधल्या फुलांना जागाच  उरत नाही. फुलणाऱ्या गुलाबांची पण तीच तरह. जर अनेक फुले एकत्र असतील तर बाजूची नीट फुलतात. मधल्या फुलांना जागाच  उरत नाही.

space_1घरातील लहान मुले सुद्धा, ज्यांची स्वतंत्र खोली नसते ती घरातील एक विशिष्ट जागा किंवा एक कोपरा आपलासा करून ठेवतात. फक्त माझी ही भावना असते. इतरांचे पण तसेच असते. एकाच घरातील माणसांची आवडीची जागा वेगवेगळी असते. आणि तसे नसले कि काय होते? सोपे … भांडण. तुझी जागा माझी जागा वरून. हे झाले प्रत्यक्षातील स्पेस बद्दल virtual space चा विचार करू.

जॉर्ज एस पेटन नावाचा एक अमेरिकी सैन्यातील जनरल होता, त्याचे एक सुंदर वाक्य आहे.

“If everyone is thinking alike, then somebody isn’t thinking.” किती योग्य वाक्य आहे.  मेंढे कसे एका पाठोपाठ जातात अगदी तसे.  आपल्याकडे म्हण आहेच “अति परिचयात अवज्ञा”. कुठल्या ही नात्यात जास्त जवळीक ही अयोग्यच. जिथे मोकळा श्वास नाही तिथे काहीच मोकळे नाही.

दोन व्यक्तींचे बऱ्याच वेळा एक मत होते. त्यांच्या आवडी निवडी ही सारखी असू शकतात पण म्हणून दोघांना उठता बसता सगळे सारखेच हवे असे म्हटले तर, चटकन जाणवते, त्यातील एक माघार घेत असणार. वाद नको म्हणून.  जेंव्हा एकमेकास स्पेस द्यायचे नाकारले जाते, तिथे योग्य ‘respect’ ची कमतरता असते. जेंव्हा दुसऱ्यास स्पेस द्यायचे लक्षात राहत नाही तेंव्हा माणूस हा स्वकेंद्री आहे आहे उगीच जाणावते.

गोधडी चा फोटो गुगल वरून घेतला आहे.

पूजा, वैशाली आणि सामाजिक ढोंगीपण

भारतात सुरु झालेल्या “स्वच्छ भारत अभियान”  विषयी चर्वण झाले, फोटो झाले, मोठ मोठ्या बातम्या छापून आल्या, बऱ्याच प्रसिद्ध व्यक्तींना सामील केले गेले, काही संघटना यांना हि आमंत्रण दिले गेले. जे झाले त्याचा खूप गाजावाजा झाला. असो.

जो वर्ग खरेच स्वच्छ भारत साठी रोज झगडत असतो, त्याचे काय झाले? “Who cares”, त्याची पर्वा न राजकारण्यांना आणि न जनतेला. राजकारणी कालचे आणि आजचे,  हे फक्त धोरणे तयार करणे, त्याचा गाजावाजा करणे, प्रसिद्धी मिळवणे आणि पुढे जाणे यात इतके रममाण असतात कि खऱ्या अर्थी अश्या योजनांचे काय होते याची त्यांना परवाच नसते. आणि आमच्या जनतेला काय होत आहे याची फिकीर नसून नवीन काय होणार आहे यात रस असतो.

परवा राष्ट्रपती भवनात विंग कमांडर पूजा ठाकूर यांनी इतिहास रचला. हे कौतुकास्पद आहे. पण आता वाट पहायची आहे ती जेंव्हा खऱ्या अर्थाने अशी एक वैशाली पण पूजा होऊ शकेल, गेला बाजार तिला सन्मानाने जगता येवू शकेल. नाही तर प्रजासत्ताक दिनानिमित्त भारताच्या सांस्कृतिक वैभवाचे दिमाखदार प्रदर्शन जे होते ते थोतांडच्या पली कडे जाणार नाही. कारण पूजा एक दिवस गाजवते पण वैशाली आणि तिच्या सारख्या अनेक स्त्रिया एकाच दिवसात अनेक मरण मरत असतात. तुमच्या आमच्या देखत. 

 “सार्वजनिक संडास साफ करणं हे तिचं काम. रोजच्या रोज येणारे असहय़ अनुभव सहन करायला तिला ताकद मिळते ती ‘कशासाठी पोटासाठी’ या मंत्राची. वाचतानाही अंगावर काटा येणारे अनुभव तिला रोज घ्यावे लागतात. तरीही ती जगते आहे, समाजाची घाण उपसते आहे, त्या मेहतर वैशालीचे हे अनुभव.”

एका वैशाली चे अनुभव शनिवार च्या लोकसत्तेत प्रसिद्ध झाले आहे. 

“भोगले जे दु:ख त्याला – घाणीतच जगायचं नि घाणीतच मरायचं”

वेदनेतून सुटका

डॉ. लीला गोखले यांचा ‘वेदनेतून सुटका’ हा लेख त्यांनी केलेल्या वैद्यकीय संशोधनावर आधारित असून तो प्रायमरी डिस्मेनोरिया अर्थात मासिक पाळी सुरू होण्याच्या काळातील मुलींच्या पोटदुखीवर आहे.

… ‘व्हिटॅमिन बी वन’च्या माझ्यावरच्याच उपाचारामुळे त्याचं महत्त्व मला माहीत होतंच, या व्हिटॅमिनचा उपचार मी मासिक पाळीच्या दुखण्यावर करायला सुरुवात केली आणि मुलींचं दुखणं एकदम कमी झालं. त्यासाठी केलेल्या संशोधनाविषयी..

medical-research-on-abdominal-pain-during-primary-dysmenorrhea

लोकसत्तेच्या लोकरंग मध्ये हा लेख प्रसिद्ध झाला आहे

विचारी मना तूचि शोधूनि पाहे…

मंगलयान ( Mars Orbiter Mission किंवा MOM), च्या यशा नंतर सोशल मिडिया वर सगळी कडे “भारतीय असल्याचा अभिमान” चे जाहिरीकरण भरपूर झाले. तसे ते अनेक वेळा होत असते, पण प्रमाण थोडे असते. असो.

श्री कैलाश सत्यर्थी यांना शांतते साठी चा नोबेल पुरस्कार जाहीर झाला, तो दोघां मध्ये विभागून असला तरी त्याचे महत्व कमी होत नाही.  जो पुरस्कार गांधीजींना मिळाला नाही ( त्याची कारणे अनेक होती ), तो सत्यर्थी यांना मिळाला. वर कारणी एका भारतीयला हा पुरस्कार मिळाला याचा अभिमान वाटायला हवा. हा पुरस्कार मिळण्या मागील कारण म्हणजे त्यांनी स्वतंत्र भारतात असलेली गुलामगिरीची प्रथा नष्ट करण्यासाठी केलेले सखोल कार्य. विशेष करून लहान मुलांना गुलामगिरीतून सोडवणे आणि त्यांचे पुनर्वसन करणे. त्यांनी सुरु केलेला लढा गेली तीस वर्षे चालू आहे.

भारताला स्वतंत्र मिळून ६७ वर्षे झाली.  भारतात बाल कामगार कायदा अस्तित्वात आहे. पण त्याची अंमलबजावणी होताना दिसत नाही. लहान मुलांना विशिष्ट उद्योगांसाठी गुलामा सारखे राबविले जाते.  कागदोपत्री प्रत्येक जण स्वतंत्र आहे. पण खरे चित्र तसे नाही आहे.  कुटुंबच्या कुटुंब वेठबिगार म्हणून ठेवली जातात. जो त्यांच्या विरुद्ध आवाज उचलतो त्याला संपविले जाते.

हि अराजकता कशी शक्य आहे या internet आणि mobile  च्या युगात. जेंव्हा लहान सहान वस्त्यान पर्यंत दळण वळणाची साधने पोचली आहे. खेड्या पाड्यात ग्राम पंचायती कार्यरत आहेत. आपण कसा विश्वास करावा की शेतावर, वीटभट्टीवर आणि कारखान्यात काम करण्यासाठी एक ना दोन पण कुटुंबची कुटुंब वेठीस धरली जातात. त्यांच्या वर नको ते अत्याचार होतात आणि त्यांना दाद मागता येत नाही. हे सर्व सरकार (स्थानिक प्रशासन), पोलीस, मीडिया आणि राजकारणी यांना माहीत नव्हते या वर विश्वास बसेल का?

एका रिपोर्टनुसार … about 28 million children ages 6-14 are working in India, according to UNICEF, the U.N. children’s agency. Satyarthi’s organization, called Bachpan Bachao Andolan, or Save the Children Mission, is credited with freeing 70,000 of them.

सत्यर्थी यांना पुरस्कार कोणत्या संशोधनासाठी मिळाला असता तर आपण ठामपणे पुन्हा एकदा आपल्या  जाज्वल्य अभिमानाचे प्रदर्शन करू शकलो असतो.  पण सत्यर्थी म्हणतात,

“Most of us knowingly or unknowingly use products made by children under exploitative and inhuman conditions.”

एका भारतीयाने अश्या वाईट पद्धती विरुद्ध पुकारलेल्या लढ्यासाठी,  त्याला हा पुरस्कार मिळाला आता याचा अभिमान वाटावा कि स्वतःची लाज हे “विचारी मना तूचि शोधूनि पाहे”.

संदर्भ:

http://www.ndtv.com/article/india/nobel-caps-decades-of-fighting-child-slavery-in-india-605185?pfrom=home-lateststories

मध्यम (सुशिक्षित) वर्गाला कधी जाग येईल?

Governments are not representative. They have their own power, serving segments of the population that are dominant and rich. ~Noam Chomsky
Noam Chomsky चे वाक्य वाचून वाटते, तो नेहमीच सरकार, राज्यकर्ते यांच्या विरोधात लिहितो. मग या ओळी त्याचाच एक भाग असतील. अमेरिकेतील माहीत नाही, पण आपल्या कडे हे असू शकते? आणि ते उच्चशिक्षित वर्गाला जाणवत नाही का? मग कोणी या विषयी आवाज का उठवत नाही?
शनिवारच्या लोकसत्ते मधील संपादकीय चा काही भाग …
आपल्या बँकांचं औदार्य इतकं की, यातल्या जवळपास सर्वच कंपन्यांच्या तोटय़ांत सणसणीत वाढ होत असतानाही बँकांनी या उद्योगांसाठी आपली पतपुरवठय़ाची मूठ सैल केली. त्याचा परिणाम असा झालाय की, यातल्या काही उद्योगांच्या डोक्यावरील कर्जात गेल्या वर्षीच्या तुलनेत तब्बल २४ टक्क्यांनी वाढ झालीये. हे कर्जवाढीचं प्रमाण इतकं आहे की, या कंपन्यांनी ज्या प्रकल्पासाठी र्कज घेतली त्या प्रकल्पावर त्या कंपन्यांकडून केल्या गेलेल्या खर्चापेक्षा जास्त रक्कम या उद्योगांनी घेतलेल्या कर्जाची आहे. जगात असं कुठे नसेल. यातला धक्कादायक भाग हा की, समस्त भारतीय बँकांनी उद्योगांना जी काही र्कज दिली त्यातला जवळपास १५ टक्के रकमेचा भला मोठा वाटा या दहा उद्योगांवर खर्च झालेला आहे.
आणखी एक गमतीचा मुद्दा लक्षात घेण्यासारखा. तो म्हणजे हे सर्व उद्योगपती आपापल्या वैयक्तिक बँकिंग गरजांसाठी खासगी बँकांमध्ये खाती उघडणार. एचडीएफसी, आयसीआयसीआय वगैरे अशा चटपटीत बँकांत यांची खाती असणार आणि आपल्या उद्योगासाठी कर्ज घ्यायची वेळ आली, की मात्र ते राष्ट्रीयीकृत बँकांतून घेणार. हे असं का?
उत्तर साधं आहे. ते म्हणजे सत्ताधारी राष्ट्रीयीकृत बँकांची मुंडी पिरगाळू शकतात. अशा बँकांच्या अध्यक्षाला फोन करून सांगू शकतात अमुकतमुकला कर्ज द्या म्हणून. या सत्ताधाऱ्यांचं खासगी बँका थोडंच ऐकणार. ते काम सरकारी बँकांचंच. त्याचमुळे सरकारी बँकांनी मुक्तहस्ते कर्ज या आणि अशा उद्योगांना देऊन आपल्या एकंदर अर्थव्यवस्थेला भलं मोठं खिंडार पाडून घेतलंय.
कोणी कोणास मदत केली हे म्हत्वाचे नसून, सरकार कोणाचे हि असले तरी त्यांची जवळीक/सलगी  मोठ्या उद्योगपतींशी असते, सर्व सामान्य जनतेशी नाही. या संदर्भात ज्यांना ज्ञान आहे ते जर गप्प बसत असतील तर मग हे थांबणार कसे?

फालतूपणाची अर्थपूर्ण गोष्ट!

‘स्वत:ला फालतू समजण्याची गोष्ट‘ या पुस्तकासाठी अवधूत डोंगरे यांची युवा पुरस्कारासाठी निवड करण्यात आली.

या कादंबरी ची माहिती शोधली तेंव्हा उपलब्ध होते ते:

एक:

कादंबरीचा नायक असलेल्या तरुणामध्ये स्वत:ला फालतू समजण्याची मनोवृत्ती कशी जन्मली, याचा शोध घेता घेता नाव नसलेल्या या तरुणाची ही गोष्ट प्रातिनिधिक आणि बरीच अर्थपूर्ण असल्याचे लक्षात येते.

दोन:

पुणे शहराच्या सदाशिव पेठ नामक बर्म्युडा ट्रॅंगलमध्ये असणार्‍या एका खाजगी होस्टेलवर राहणारा संवेदनशील स्वभावाचा तरुण (की न नायक?) टिळक रोड व्हाया अलका चौक, लकडी पूल ते फर्ग्युसन रस्त्यावरील रानडे जर्नालिझम डिपार्टेंट, वर्तानपत्राचे ऑफिस येथे होणारी त्याची नियमित “वारी”. यात सोबतीला आहेत जर्नालिझम डिपार्टेंटलमधील मोडून पडलेलं झाड, लायब्ररी, त्याच आवारातील तीन पायाचा नेहमीच गप्प असणारा कुत्रा, दसनूरकर, सहअध्यायी (मित्र किंवा वर्गमित्र नव्हे), लकडी पुलावर जुनी पुस्तके विकणारा सुधाकर व त्याच्यासोबतचा बिडी ओढणारा फाटका माणूस, तेथेच “नवा काळ”मधील कोडे सोडवणारे बाळासाहेब, म्हातार्‍यांचा ग्रुप, गुलाबी ड्रेसवाली मुलगी, पुठ्ठेवाला म्हातारा, टिळक रोडवरील पेपर विकणारी बाई, शेवटचे आचके देत असलेले मराठी वर्तानपत्राचे ऑफिस व त्यातील लोक, होस्टेलवरचा परप्रांतीय उदय, मोबाईल, रेडिओवरील फिल्मी गाणी, निवडक पुस्तके, आजूबाजूचे राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय स्थानिक असे गोंधळात टाकणारे वातावरण व त्यांचा भयंकर फाफटपसारा. परिणाम त्यामुळे आपण फालतू आहोत ही चुकीची पण प्रांजळ, प्रामाणिक जाणीव, त्यातून पडलेले प्रश्न, त्यांची आपल्या परीने उत्तरे मिळवण्याचा घेतलेला शोध व आत्महत्या करण्यापेक्षा स्वत:ला फालतू समजणे चांगले हा हाती लागलेला निष्कर्ष. अशी या कादंबरीची कहाणी.

हे पुस्तक अजून हाती आलेले नाही पण वरील पुनरावलोकन वाचून आपला समाज दिसतो. आपल्या आजू-बाजूला वास्तव्य करणारी अशी अनेक माणसे आपल्या लक्षात येतात. आपला समाज दोन तऱ्हेच्या लोकांनी व्यापला आहे, स्वतःला खूप शहाणे समजणारे आणि स्वतःला फालतू समजणारे. नॉर्मल माणसे या इतर दोघांच्या गर्दीत हरवली आहेत. असे कां?

आपल्या कडे अगदी बालवाडी/शाळे पासून प्रत्येकाची तुलना दुसऱ्याशी जाते  आणि हे इतक्या सहज रिती ने होते कि आपण जग हे असेच असते असे धरून चालतो. वास्तव्यात दोन व्यक्तींची तुलना ही योग्य नव्हेच. मी मी आहे तुम्ही तुम्ही आहात. जुळी भावंडे पण वेगळी असू शकतात आणि बहुतांश वेळा ती वेगळीच असतात. आणि हाच निसर्ग आहे. जेंव्हा आमच्या बालवाड्या/शाळा/घर/परिसर इथून असा तुलनात्मक अभ्यास बंद होणार तेंव्हा समाजातून फालतूपणाची/ शहाणपणाची भावना नाहीसी होणार. तोवर मात्र अश्या अनेक कथा आमच्या अवती भवती घोटाळत राहणर.

संदर्भ:

स्वत:ला फालतू समजण्याची गोष्ट

स्वत:ला फालतू समजण्याची गोष्ट